Fokker F-27M display

Terug

Na dik 25 jaar demovliegen vond op 14 maart 1996 het officiele afscheid plaats van het nationaal en internationaal geroemde F-27 solo displayteam.
Met het oog op de naderende vervanging van de Fokker Friendship/Troopship door de Fokker 50 en de Fokker 60UTA uitvoeringen kwam met een afscheidsdisplay boven vliegbasis Eindhoven een einde aan een prachtige en zeker een historische periode.

De aanleiding tot het oprichten van een vast F-27 "voorvliegteam" was het verzoek van de Luchtmachtstaf uit Den Haag om een display te willen vliegen tijdens de luchtmachtdag in juni 1970 op vliegbasis Volkel.

Het eerste team werd gevormd door de voormalige jachtvliegers kapitein Gert"Boy" Soons (ex Meteor en Huntervlieger) en kapitein Harm de Jong (o.a ex Thunderstreak, F-104).
Zij werden bijgestaan door boordwerktuigkundige adjudant Aad den Belder.
Met nog primitieve middelen werd met de C-5 een indrukwekkende show gepresenteerd.
De vliegpatronen waren vooraf door de crew op papier uitgetekend en daarna nog eens grondig doorgesproken.

Het publiek zag een Friendship die werd voorgevlogen alsof het een jachtvliegtuig was, met korte en steile bochten, een low pass gevolgd door het vliegen op één motor met de andere in vaanstand en afsluitend een korte landing gevolgd met een doorstart.
Menig civiel F-27 vlieger was na afloop positief verbaasd over de indrukwekkende vliegshow met het vliegtuig. 
De F-27 had op Volkel indruk gemaakt en dat smaakte naar meer!


Naarmate de jaren verstreken wist het F-27 team zich ook in internationale airshows meer en meer furore te maken; het gevolg was dat per seizoen zo'n 20 shows, in binnen- en buitenland, moesten worden afgewerkt.
Door de steeds grotere vraag uit het buitenland naar deelname van het F-27 team kwamen tegelijkertijd ook steeds meer randzaken op het team af.
Zaken werden meer geprofessionaliseerd; zo werd het demovliegtuig voorzien van een opvallende rookinstallatie (water methanol tanks werden gevuld met dieselolie, die onder hoge druk in nevelvorm op de uitlaatpijpen werd geinjecteerd)die voor extra dimensie en accentuering van de vliegfiguren zorgde.
Verder kreeg de crew hun eigen blauwe vliegoveralls, er werd een PR lid aan het team toegevoegd en het publiek werd bediend met folders, stickers, badges, persmappen etc etc.
In de jaren 90 kreeg het team zelfs de beschikking over een F-27 welke in opvallende demokleuren was gespoten.

De hoogtepunten vormden het winnen van het
International Display Sword in 1979 en in 1981 tijdens de International Air Tattoo op Greenham Common.
Voor de internationale jury werd het F-27 team na een perfect uitgevoerde display( in 1979 voor het eerst met de rookinstallatie) binnen de gestelde tijd unaniem aangewezen als het allerbeste display team.  

De prijzen betekenden de bekroning op het vele werk achter de schermen voor de 8 minuten durende demo ; het resultaat van een feilloos samenspel tussen bemanning en het vliegtuig.
Het hoogtepunt van de F-27 demo vormde de zgn. descending spiral, waarbij beurtelings de motoren werden gevaanstand en herstart. Daarnaast werd met verbazing gekeken naar de ver doorgezette hoge bochten waarbij menigeen het doorrollen van de F-27 zou verwachtten.


Het F-27 demoteam bleef jarenlang in wisselende samenstelling van bemanningen actief en het vliegprogramma werd met het jaar aantrekkelijker.
Na afloop van het seizoen 1981 nam de nestor van het F-27 team, Boy Soons, na dik 10 jaar afscheid van het team.
Zonder anderen tekort te doen kan Boy Soons worden gezien als de grondlegger en architect van het F-27 displayteam.

Andere bekende crewleden van het F-27 team waren o.a. Jan Reffeltrath, Jan van de Broek, Jan Jütten, Paul Schneider, Bob van Asselt, Jan Maasdam, Dominique van Wijk, Roel Jensen, Madeleine Spit, John Bisschop, Chris van Beek en Rob Nahon.

De bemanning bestond voornamelijk uit een vlieger, de co-piloot en een boordwerktuigkundige.
Ieder had zo z'n speciale taak.
Naast de vlieger (links in de cockpit) zorgde de co-piloot voor de actuele informatie over positie's ,G-krachten, de snelheid, hoogte en verzorgde hij de radio communicatie.
Tot de taken van de boordwerktuigkundige behoorden het bedienen van de throttles die met een gevoelige hand moesten worden bediend omdat de constant wisselende standsveranderingen van het vliegtuig gepaard gingen met steeds wisselende motorvermogens.
Het was een speciale vaardigheid om de juiste balans te krijgen tussen het juiste vermogen op het juiste moment.
Verder was de BWK belast met het bedienen van de flaps, de landinggear, de vaanstandt van de prop en het opstarten van dezelfde motor hierna.
Duidelijk was dat de 3 koppige bemanning met deze eigen taken feilloos opelkaar moesten zijn ingespeeld.

In de 25 jaar dat het team bestond werden uiteindelijk meer dan 500 vliegdisplay's verzorgd.

Op 14 maart 1996 viel tenslotte het doek voor het team met een laatste afscheidsvlucht boven Eindhoven.
Met de in demokleuren gespoten C-8 werd op Eindhoven een belangrijke fase in de luchtmachtgeschiedenis afgesloten.
De laatste bemanning van deze vlucht bestond uit eerste luitenant Willem Wildvank, coach en co-piloot kapitein Jan Brekelmans en boordwerktuigkundige adjudant Willem Smorenberg.





Willem Smorenberg met de mascotte van het F-27
display team na afloop van de gedenkwaardige
laatste vlucht op 14 maart 1996;
foto KLu.




het onderdeel vliegen op 1 motor.



foto's boven; kapitein Gert "Boy" Soons demonstreert
op zijn gebruikelijke spectaculaire wijze de Fokker
Friendship/ Troopship aan het publiek; deze opnamen
zijn gemaakt tijdens de luchtmacht open dag op
vliegbasis Eindhoven welke op 18 september 1971
plaatsvond.




opnieuw kapitein Gert "Boy" Soons, ditmaal met
de Fokker Troopship C-12, tijdens een low pass
op Gilze Rijen in augustus 1972.
Voor 1970 was er geen displayprogramma
vastgesteld, ondanks dat de F-27 een vast
onderdeel vormde van het vliegprogramma
tijdens de open dagen in de 60-er jaren.
Het voorvliegen bestond voornamelijk uit het
rechtuit van links naar rechts heen-en-weer
vliegen met als hoogtepunt een low pass met
bijna vol vermogen.
(zie foto boven)





Voor aanvang van het demoseizoen had het
team de beschikking over circa 10 trainingsdagen.
Omdat vliegbasis Soesterberg vanwege de operationele
status en bebouwing rondom het vliegveld hiervoor
minder geschikt bleek, werden de trainingsvluchten
uitgevoerd op en in de omgeving van vliegbasis
Deelen; op de foto de C-4 tijdens een trainingsdag 
boven de Veluwe.
foto KLu




De teamleden van de F-27 solo display 1991
in druk overleg voor een testvlucht t.b.v. het
uit te voeren displayprogramma. Vlnr   
boordwerktuigkundige adjudant John Bisschop, vlieger
majoor Roel Jensen, vlieger majoor Paul Schneider  en
sergeant majoor Rob Nahon.
foto KLu.


Foto's onder; een compilatie van een aantal foto's
van de display show van het Fokker F-27M team.
foto 2; Let even op de manier hoe het landingsgestel
van de F-27 ingaat; het voorwiel in voorwaartse positie
en het hoofdlandingsgestel wordt achterwaarts
ingetrokken.
















kapitein Gert"Boy"Soons met de in witte kleuren
gestoken C-7 tijdens de show van 60 jaar KLu
op vliegbasis deelen in juni 1973.




In 1979 werd het demovliegtuig voorzien van een
opvallende rookinstallatie (water methanol tanks
werden gevuld met dieselolie, die onder hoge druk
in nevelvorm op de uitlaatpijpen werd geinjecteerd)
die voor extra dimensie en accentuering van de
vliegfiguren zorgde.





de prachtige lijnen van de F-27 komen in deze
air-air foto prachtig tot z'n recht; hier zien
we de C-11 tijdens een oefendemo boven Deelen;
foto via kapitein Harm de Jong




speciaal voor de viering van de 75e verjaardag van
de KLu kreeg de demokist C-5 in 1988 een kleurenstaart
en een speciale cheatline over de romp.
Achter de stuurknuppel zit Jan Reffeltrath met co piloot
Jan Maasdam op de rechterstoel en als 2e bemanningslid
BWK Rob Nahon als bediener van o.a de throttles.





foto boven en onder; in de jaren 90 kreeg men de
beschikking over een F-27 welke in een schitterend
kleurenschema was gespoten.




complimenten aan ontwerpers en schilders van dit
prachtige kleurenschema zijn zeker op z'n plaats;
De F27 display kist tijdens een operationeel bezoek
aan het Italiaanse Villafranca in 1994.






Onder: diverse badges c.q patches van het Fokker F-27
display team van de Koninklijke Luchtmacht welke in
de loop der jaren werden uitgebracht.