Thunderjet F-84G niet aktief

- 1 K-22 t/m K-50

Terug





K-22     ex USAF     51-9623


  • 160452   gearriveerd op Volkel na afleveringsvlucht vanaf Kopenhagen
  • 230452   naar 311 squadron (FS-623, PP-1)
  • 280153   ongeval; tijdens de vlucht ontstond een compressorstoring gevolgd door motorstoring en rookontwikkeling in de cockpit; kort hierna verloor de vlieger de controle over het vliegtuig waarna het om circa 16.30 bij Venhorst neerstortte; reserve vaandrig H. (Harm) Kroezenga  
  • 280153   totaal 201.51 vlieguren




Hieronder een deel van het verslag van het ongeval
zoals het door de Heemkundekring "Sint Achten op Boeckel"
destijds werd gepubliceerd:


Woensdag 28 januari 1953.

Om 15.51 uur stegen twee vliegtuigen van het type F-84G op.
De leider van deze formatie oefenvlucht was reserve
2e luitenant vlieger H.N. Themmen, zijn volg vlieger
was vaandrig vlieger H. Kroezenga. Kort voor de landing
vroeg 2e lt H.N. Themmen aan vaandrig H. Kroezenga een
fuel-check (brandstof) waarbij hij antwoordde dat hij nog 300 lbs
(100 lbs is ± 45 liter) in de voortank had.
Voor de landing gaf 2e lt H.N. Themmen opdracht om over te schakelen
op kanaal A (toren frequentie), maar vaandrig Kroezenga gaf, tegen
zijn gewoonte in, geen antwoord aan zijn leider.
Wat gebeurde er om ± 16.40 uur ?
Weersverwachting; Deze dag was het half tot zwaar bewolkt, met kans
op lichte neerslag. Harde wind uit Westelijke richting, met een
maximale temperatuur van 9 à 10 graden boven nul.
Zicht was 8 tot 10 kilometer, tijdens neerslag teruglopend tot 3 à 4 km.
Vaandrig vlieger H. Kroezenga was met de F-84G van 311 squadron,
de PP- 1, neergestort op Noordkant in Venhorst,
(tegenwoordig Waterdelweg - Schepersdijk).

Verklaring van reserve 2e luitenant vlieger H.N. (Henk) Themmen. 
"Om 16.00 uur op 28 januari 1953 ben ik als leider van een formatie
van 2 gestart voor een oefenvlucht formatievliegen.
Mijn volgvlieger was de vaandrig Kroezenga. We vlogen tussen 1500
en 4000 voet. (1000 voet is 300 meter) Ik onderhield regelmatig
radiocontact, ik vroeg hem tweemaal een fuel check.
We deden geen aerobatics. Teruggekomen bij de basis vroeg ik weer
een fuel check. Kroezenga had toen nog 300 lbs (100 lbs is ± 45 liter)
in de forward tank. Ik gaf opdracht over te gaan op kanaal A, tegen zijn
gewoonte riep Kroezenga mij op de nieuwe frequentie niet op.
Ik keek toen achter mij en zag het volgvliegtuig niet meer, zag wel een
vuurtje op de grond. Tussen het omzetten van de radio en het zien
hiervan verliep maximaal 30 seconden. De snelheid was 250 à 300 m.p.h..
Over de radio hoorde ik iemand de verkeerstoren (van Volkel) oproepen
met de mededeling, dat hij een explosie had waargenomen en vermoedde
dat een tiptank was afgevallen. Ik riep ook de toren op en zei dat hij
vermoedelijk van mijn nummer 2 was, daar ik deze niet meer zag.
Daarna heb ik even over het vuur heen gecirkeld, maar kon geen verdere
bijzonderheden waarnemen.
Ik ben geland en hoorde pas in de crewroom (kantine) dat er een vliegtuig
gecrasht (neergestort) was. Dezelfde ochtend had ik nog samen met
Kroezenga gevlogen. Hij vloog betrouwbaar en kalm.
Toen is er niets bijzonders voorgevallen".

Verklaring van Reserve 1e luitenant J. Wartenhorst V.L.O.
(Verkeers Leider Officier van de 1e Tactische Vliegbasis Volkel):
"Op 28 januari in de middag deed ik dienst op de verkeertoren als V.L.O..
Om 16.40 uur zag ik ten Zuiden van het vliegveld op vrij lage hoogte, naar
schatting ± 20 meter, een explosie gevolgd door een kleine paddestoelvormige
rookwolk. Oorspronkelijk dacht ik dat het een ontploffing was op de Milseweg,
maar kort hierna meldde de luitenant - vlieger Sijbers in de lucht dat hij ten
Zuiden van het vliegveld een klein brandje had ontdekt vermoedelijk door een
afgevallen tiptank. Dit werd door de luitenant vlieger Sijbers en de
sergeant vlieger Sanders, die ook in de lucht waren, van dichtbij bekeken
maar ze konden geen duidelijke mededelingen doen.
Kort hierna bleek mij, dat ik "Skido Blue 2" miste. Ik heb toen brandweer en
medische dienst naar de plaats van het vuur gezonden, waar bleek dat het
wrak van een F-84 was".
 
De onderzoek commissie bezocht de plaats van het ongeval, voordat het
vliegtuig werd verwijderd, daar zijn de volgende feiten gebleken
"Op de plaats van het ongeval, zijnde in de gemeente Boekel (N.Br.)
kadaster nr 777, eigenaar J.L. Donkers, had het vliegtuig een gat in de
grond geslagen ter diepte van ongeveer 2 meter en een doorsnede van
ongeveer 5 à 6 meter. Twee sleuven strekte zich uit over een lengte van
respectievelijk 10 en 7 meter. In het gat bevonden zich resten van de
motor en een gedeelte van het rompachterstuk. Wrakstukken lagen verspreid
over 250 meter, waarbij twee hoofdrichtingen te onderscheiden waren,
de eerste Oostelijk, het lichaam van vlieger Kroezenga, de schietstoel en de neus.
Het tweede Z.O. ten Oosten (gedeelte van rompmidden, vleugelmidden
en enkele motoronderdelen). Noord en Zuid van de krater lagen ook
enige verspreide stukken, ten Westen bevonden zich geen wrakstukken.
De afmetingen van de stukken varieerden van 0 tot 1 meter, het merendeel
was echter kleiner dan 50 cm. Locaal waren sporen van brand te zien,
voornamelijk ter plaatse, waar resten van tanks waren neergekomen.
In de krater waren geen aanwijzingen die wezen op een langdurige brand
ter plaatse.
Reconstructie vanaf het moment dat het toestel de grond raakte.
Uit de sporen van de grond en de verdeling van de wrakstukken is de volgende
gang van zaken het meest waarschijnlijk:
Het vliegtuig heeft vanuit W.N.W. richting de grond geraakt onder een hoek van
maximaal 40 graden. De neus is op contact met de grond omhoog gebogen en
afgebroken en is zelfstandig weer omhoog gevlogen, waarop de forward
(voorste) tank is ontploft en de neus desintegreerde. De motor, zijnde het
zwaarste gewicht, heeft volhard in de oorspronkelijke baan en is in de grond
gedrongen, waarna de maintank (hoofdtank) is ontploft.
Deze explosie te samen met de vleugels verklaren de afmeting van de krater.

De commissie is van mening dat het ongeval te wijten is aan de volgende oorzaken.
Hoewel hiervoor geen zekerheid is te verkrijgen, voelt de commissie zich
gerechtigd op grond van de getuigen verklaringen en de voorlopige inspectie
van de motor, alsmede vergelijking met vorige gevallen, als vermoedelijke
oorzaak aan te geven compressor failure.
Zij grondt dit vermoeden op de volgende overwegingen;
1. Uit getuigen verklaringen blijkt dat vóór het vliegtuig de grond raakte zich een
technische storing heeft voorgedaan, tot gevolg hebbende het optreden van
vuurverschijnselen. Op dit punt waren alle getuigenverklaringen eensluitend
en positief en konden dus niet terzijde gelegd worden.
2. De motor draaide nog op het moment van de botsing met de grond, dit is te
concluderen uit:  a. het afscheiden van het turbinewiel van de rotoras.
b. het afbreken c.q. ombuigen in één richting van alle compressor en turbinebladen.
3. In de compressor heeft zich geen brand voorgedaan, daar zich dan roetaanslag
op de compressorbladen zou hebben gevormd.
Deze was niet aanwezig, een explosie in de compressor is dus uitgesloten.
4. Breuk van enige compressorbladen heeft tot gevolg, dat minder lucht in de
verbrandingskamer komt, zodat het mengsel te rijk wordt met als gevolg
temperatuur verhoging en onverbrande brandstof in de tail-pipe. Deze ontbrandt
aan het einde van de tailpipe, en geeft de genoemde vuurverschijnselen.
5. Het afbreken van compressorbladen komt geregeld voor, zij het meestal
zonder ernstige gevolgen.
6. Mogelijk kan een bevestiging van deze conclusie verkregen worden uit
een nadere inspectie van de motor, deze inspectie is gezien de toestand
van het wrak thans nog niet mogelijk.

Na het onderzoek van de ongevallen commissie is het wrak van de Thunderjet
geborgen door middel van een kraanwagen en een tractor ter plaatse van het ongeval.
De Ops officier van 311 squadron, 1e Luitenant vlieger A.J.M. v.d. Mortel heeft verklaard:
"Vlieger (Kroezenga) was, zijn geringe ervaring in aanmerking genomen zeker
een vlieger boven het gemiddelde".
Vaandrig vlieger H. Kroezenga had in totaal 440.50 uren gevlogen op alle types
en op de Thunderjet F-84G 117.25 uren.

Bronnen; Heemkundekring Sint Achten op Boeckel, Luchtvaartongevallen dossier
KLu, Centraal Archieven Depot Defensie en de Meteorologische Dienst Volkel .