Liberator B-24D Mk.III

Terug



Een bijzonder maar zeker ook legendarisch vliegtuigtype welke tot de inventaris van de Marineluchtvaartdienst heeft behoord was zonder twijfel de Consolidated B-24 Liberator.
Door toeval kreeg de Marineluchtvaartdienst, het VSQ-321 in dit geval omdat het direct onder het bevel van de Britse Coastal Command was ondergebracht, na een moeilijke opbouwperiode in december 1944 de beschikking over deze legendarische viermotorige bommenwerpers.
Door aanpassingen van zowel de organisatie als de bevelstructuur van de Geallieerde landen welke aktief in oorlog waren met de Japanse strijdkrachten in Zuid-Oost Azië werd het Air Command South East Asia opgericht.
In de plannen was bepaald dat het Britse Coastal Command een squadron van 4 motorige bommenwerpers bij het Air Command South East Asia moest leveren voor de maritieme patrouilles boven de Indische Oceaan. (met name het belemmeren van de Japanse scheepvaart).
Het Nederlandse VSQ-321, nog steeds opererend met de Catalina vliegboten welke dagelijks patrouilleerden boven dit enorme gebied, kwamen hierdoor ook in aanmerking voor de vervanging van een aantal opgevlogen amfibies door deze grootgewicht bommenwerpers.      

Na een moeilijke start- en opleidingsfase arriveerden in december 1944 de eerste langverwachte Liberator B-24 vliegtuigen bij het Nederlandse detachement.
De staat van deze eerste serie  vliegtuigen was echter erbarmelijk, het waren opgevlogen en afgedankte ex Royal Air Force machines, het technisch personeel van VSQ-321 moest alle zeilen bij zetten om de Liberators in vliegwaardige toestand te krijgen en behouden!
Later in 1945 werden nieuwere toestellen geleverd die het personeel veel minder hoofdbrekens bezorgden.
De twee Liberator uitvoeringen van het type B-24D Mk.III werden alleen gebruikt voor opleidings- en trainingsvluchten.


In december 1944 arriveerden de eerste Liberators op het vliegveld China Bay bij Tricomalee op Ceylon.
Door het gemis aan goede faciliteiten, een duidelijk trainingsprogramma en het gebrek aan voldoende gekwalificeerde bemanningen en onderhoudspersoneel vond de opbouwfase onder moeilijke omstandigheden plaats.
 
In juli 1945 werd een detachement van VSQ-321 met een aantal Liberators overgeplaatst naar het Brown West eiland (hoofdeiland) van de Cocos eilanden, een koraalachtig atol van een aantal kleine eilandjes in de Indische Oceaan, vanwege de strategische ligging ten opzichte van de bezette Japanse gebieden een belangrijke uitvalsbasis. 
Van hieruit werden vele patrouille- en ondersteuningsvluchten door het VSQ-321 onder bevel van het Engelse Command uitgevoerd.
Diverse malen werden schepen van de Japanse vloot onderschept en aangevallen.

Na de capitulatie van Japan op 15 augustus 1945 waren de zgn. patrouille- en onderscheppingsvluchten van de Japanse vloot niet meer nodig; de Liberator werd hierna talloze malen ingezet tijdens de humanitaire bevoorradingsvluchten voor de vele krijgsgevangenen in de Jappenkampen voor het afleveren van voedselpaketten en medicamenten.

In september is zelfs een Liberator B-24 van de Marineluchtvaartdienst in Nederland te zien geweest!
Het betrof een gedenkwaardige en legendarische passagiersvlucht met aan boord de (laatste) gouverneur- generaal van Nederlands Indië, jonkheer Mr. A. Tjarda van Starkenborgh Stachouwer en de commandant van het leger, luitenant generaal Hein ter Poorten.



In 1946 vonden de laatste Liberator vluchten plaats, waarna een aantal vliegtuigen werden ingeleverd bij de Royal Air Force.
De overige opgevlogen Liberator toestellen vonden dat jaar de weg naar de sloop, hetgeen door marinepersoneel bij het Marinevliegkamp Morokrembangan plaatsvond.
Het einde van een roemruchte periode van een beroemde bommenwerper in gebruik bij onze Marineluchtvaartdienst!